براساس آخرین آمار بانک مرکزی در 8 ماهه ابتدایی امسال حدود 8 میلیارد و 500 میلیون دلار ارز ترجیحی برای واردات کالاهای اساسی ارز اختصاص یافته، این در حالیست که قیمت کالاهای اساسی همواره با نرخ تورم افزایش یافته است یعنی اختصاص یارانه ارزی برای این کالاها عملا به کام افرادی بوده که ارتباط بیشتری با دولت داشتهاند و توده مردم، هیچ منفعتی از این تخصیصهای کلان ارز دولتی نبردهاند!
به گزارش خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران پویا؛ براساس آخرین دادههای بانک مرکزی از اختصاص ارز ترجیحی، از ابتدای امسال تا پایان آبان ماه سال جاری، بانک مرکزی حدود 8 میلیارد و 500 میلیون دلار ارز ترجیحی برای کالاهای اساسی به نرخ 28 هزار و 500 تومان ارز اختصاص داده است که در این میان، سهم کالاهای مرتبط به وزارت جهاد و کشاورزی 6 میلیارد و 490 میلیون دلار و سهم کالاهای بهداشت و درمان 2 میلیارد دلار بوده است.
اختصاص ارز به یک چهارم قیمت به واردکنندگان
ارز ترجیحی برای واردات کالاها در صورتی اختصاص پیدا میکند که تورم کالاهای خوراکی و آشامیدنی هر ماه براساس اعلام مرکز آمار در حال افزایش شدید بوده است!
به عبارتی در حالی که دولت ارز را با حدود قیمت یک چهارم به واردکنندگان اختصاص میدهد اما قیمت کالاهای اساسی در کشور عملاً یا به اندازه کالاهایی که ارز دولتی دریافت نمیکنند، افزایش قیمت داشته است و این به معنی آن است که یارانه ارزی، اصابت بسیار کمی به هدف خود دارد و عملا منجر به افزایش کسری بودجه دولت و البته توزیع رانت میشود.
براساس آمار بانک مرکزی در 8 ماهه ابتدایی امسال، بیش از 711 میلیون دلار ارز با نرخ 28 هزار و 500 تومانی برای واردت روغن پالم، نباتی و خام اختصاص یافته است این در حالیست که نرخ تورم نقطه به نقطه روغن و چربیها براساس گزارش مرکز آمار 46.4 درصد است اما نکته جالب توجه جایی است که نرخ ارز ترجیحی به نسبت سال گذشته تغییری پیدا نکرده است و همان 28 هزار و 500 تومان ثابت مانده است!
البته در مورد کالاهای دیگر هم وضعیت به همین گونه است؛ برای مثال در 8 ماهه سال 1404 حدود 520 میلیون دلار برای واردات برنج ارز ترجیحی اختصاص داده شده اما تورم نقطه به نقطه برنج خارجی در مهرماه بیش 66 درصد بوده است که عملا به نظر میرسد ارز را برای واردات برنج دریافت کردند اما دریافتکنندگان این ارز دولتی یا برنجی به کشور وارد نکردهاند یا برنج را وارد کردند و به نرخی بازار آزاد به فروش رساندهاند!
خاندان مدلل؛ نورچشمی که همیشه در صدر دریافتکنندگان ارز ترجیحی است!
نکته دیگری که در مورد دادههای بانک مرکزی وجود دارد و جای تامل و تفکر دارد شرکتهایی هستند که ارز ترجیحی دریافت کردند براساس آمار بانک مرکزی و به مانند 10 سال اخیر، خاندان مدلل در صدر دریافت کنندگان ارز ترجیحی بوده و مجموعاً حدود 1 میلیارد و 500 میلیون دلار ارز ترجیحی برای واردات نهادههای دامی دریافت کردند که این بیش از 23 درصد از کل ارزی است که برای واردت کالاهای مربوط به جهاد کشاورزی اختصاص یافته است و عملا خاندان مدلل در کشور به وارد کننده انحصاری نهادههای دامی در کشور تبدیل شدهاند!
راه سوم در اختصاص ارز ترجیحی
به نظر میرسد روند فعلی اختصاص ارز ترجیحی همانطور که اشاره شد اصابت بسیار کمی به هدف خود یعنی پایین نگهداشتن قیمت کالاهای اساسی، داشته است؛ بانک مرکزی و دولت باید برای تغییر این روند، تصمیمگیری کنند چرا که دولت با پرداخت ارز ترجیحی دچار کسری بودجه و شکلگیری تورم میشود و از طرف دیگری هم قیمت کالاهای اساسی هم در کشور با توجه به تورم افزایش پیدا میکند.
در نتیجه، روند فعلی باید حتما تغییر کند البته این به معنی آن نیست که دولت بازار کالاهای اساسی را رها کند بلکه به معنی آن است که یارانه ارزی به گونهای اختصاص پیدا کند که منجر به حمایت از اقشار ضعیف جامعه شود.
انتهای پیام/