فصل سوم رویداد «نقد و تماشا» با اکران و نقد انیمیشن اقتباسی «غول آهنی» به کارگردانی برد برد، در پردیس سینمایی باغ کتاب تهران کلید خورد.
به گزارش باشگاه خبرنگاران پویا، فصل سوم رویداد «نقد و تماشا» با همکاری باغ کتاب تهران، از روز چهارشنبه 8 بهمنماه آغاز شد.
در نخستین شب این رویداد که به اکران آثار برگزیده «انیمیشن اقتباسی» اختصاص داشت، انیمیشن «غول آهنی» به کارگردانی «برد برد» به نمایش درآمد؛ اثری که بر اساس کتابی به همین نام نوشته «تد هیوز»، شاعر و نویسنده انگلیسیزبان، ساخته شده است.
پس از پایان اکران، نشست نقد و بررسی این انیمیشن با حضور «حسن صنوبری» منتقد سینما و انیمیشن، «سپیده جانباز» و جمعی از علاقهمندان انیمیشن، در سالن شماره 4 پردیس سینمایی باغ کتاب تهران برگزار شد.
غول آهنی؛ نقطه عطفی در انیمیشن آمریکا
حسن صنوبری در ابتدای این نشست، با مرور جایگاه تاریخی «غول آهنی»، این اثر را از نظر ساخت، تکنیک و محتوا یکی از نقاط عطف انیمیشن آمریکا دانست و گفت: این انیمیشن بهدلیل رویکرد سیاسی ـ اجتماعی خاص خود، در زمان اکران با نوعی بایکوت مواجه شد.
وی با اشاره به کارنامه «برد برد» افزود: نخستین فیلم سینمایی مستقل او، برخلاف آثاری چون «شگفتانگیزان» و «موش سرآشپز» که هر دو موفق به دریافت جایزه اسکار شدند، در زمان خود چندان مورد توجه قرار نگرفت و حتی با شکست تجاری روبهرو شد؛ اما با گذشت زمان، محبوبیت آن افزایش یافت و امروز در میان منتقدان، بهعنوان یکی از آثار «سینمای کالت» شناخته میشود.
اقتباس از تد هیوز و مسئله دیگریهراسی
این منتقد در ادامه، به بررسی کتاب منبع اقتباس پرداخت و گفت: تفاوتهای میان کتاب و انیمیشن، بیش از هر چیز به تغییر زمانه بازمیگردد. برد برد در اقتباس خود، ضمن همسخنی با تد هیوز درباره مفاهیمی چون اخلاق، انسانیت، کودک، طبیعت و محیط زیست، مسئله «دیگریهراسی» را بهعنوان دغدغهای متناسب با روزگار خود برجسته میکند.
به گفته صنوبری، مسئله دیگریهراسی، کلیدیترین دغدغه کارگردان در زمان ساخت این انیمیشن بوده و همین موضوع، دلیل اصلی انتخاب این اثر برای اقتباس بهشمار میرود.
ردپای نادر ابراهیمی در غول آهنی
صنوبری در بخش دیگری از سخنان خود، به نحوه ورود کتاب «غول آهنی» به ایران اشاره کرد و گفت: این اثر که در سال 1968 نوشته شده، برخلاف بسیاری از کتابها، خیلی زود به ایران راه یافت و در دهه پنجاه شمسی توسط «نادر ابراهیمی» به زبان فارسی ترجمه شد.
وی افزود: جهان فکری نادر ابراهیمی، علاوه بر نثر پاکیزه و ادیبانه ترجمه، در موخرهای که بر کتاب نوشته نیز بهخوبی مشهود است. میتوان میان نگاه این نویسنده ایرانی با اثر تد هیوز، نوعی همنسبتی یافت؛ چراکه در دل متن تمدن غرب، نقدی بر صنعتزدگی، سرمایهسالاری، جنگطلبی و دیگریستیزی شکل میگیرد که تا حد زیادی با نگرش شرقی همخوانی دارد.
تفاوت غول آهنی برد برد با غول آهنی تد هیوز
این منتقد با ورود به تحلیل خود انیمیشن اظهار کرد: برد برد از جمله هنرمندانی است که در انیمیشن آمریکا نقش پل را ایفا کرده و در گذار از روایتهای ساده و تکرارشونده دیزنی به پیچیدگیهای روایی پیکسار، نقشی اثرگذار داشته است. او همچنین از چهرههایی است که انیمیشن را از قالبی صرفاً کودکانه، به اثری قابل تأمل برای بزرگسالان تبدیل کرده است.
به گفته صنوبری، «غول آهنی» سرشار از ارجاعات و بینامتنیت است و از طریق جزئیاتی مانند برنامههای تلویزیونی داخل داستان ـ از جمله انیمیشن آموزشی «Duck and Cover» ـ فضای اضطرابآلود دوران جنگ سرد و ترس از حملات هستهای را بازنمایی میکند. این فضا، زمینهساز شکلگیری خشم و دیگریستیزی در جامعه آن دوره آمریکا بوده است.
وی در ادامه، غول آهنی را نماد مواجهه انسان آمریکایی با «دیگری» دانست و توضیح داد: این موجود، اگرچه قدرتمند و بالقوه خطرناک است، اما تنها زمانی مخرب میشود که مورد حمله قرار گیرد. در غیر این صورت، نهتنها تهدیدی نیست، بلکه میتواند مفید و حتی فداکار باشد.
صنوبری تأکید کرد: در کتاب، غول آهنی بیشتر نماد صنعت و علم است، اما در نسخه سینمایی برد برد، به نماد «دیگری» تبدیل میشود؛ موجودی ناشناخته که ترس از او، حاصل ناآگاهی است. در این میان، شخصیت کودک داستان با صداقت، وجدان و پاکی کودکانه، تلاش میکند این «دیگری» را به دیگران بشناساند و نشان دهد که شناخت، میتواند جایگزین ترس و دشمنی شود.
ادامه رویداد «نقد و تماشا»
رویداد «نقد و تماشا» به همت مجله «میدان آزادی» برگزار میشود و در هر فصل، آثار منتخب سینمای ایران و جهان را در قالب یک سیر موضوعی به نمایش میگذارد. در فصلهای پیشین، «بهترین انیمیشنهای هایائو میازاکی» و «فیلمهای برگزیده سینمای اقتباسی ایران و جهان» در این رویداد اکران شدهاند.
فصل سوم این رویداد تا 13 اسفندماه ادامه دارد و طی آن، انیمیشنهای «قلعه متحرک هاول» (29 بهمن)، «مدفن کرمهای شبتاب» (6 اسفند) و «توتوچان؛ دختری آنسوی پنجره» (13 اسفند) اکران و نقد خواهند شد.
انتهای پیام/